املاک اوقافی

 

وقف چیست ؟

 

وقف در لغت به معني ايستادن و ساكن و حبس كردن است.

و در اصطلاح فقه، يعني حبس مايملك و جلوگيري از انتقال آن به ديگري، چه از راه فروش و چه از راه بخشش و در مقابل منافع و سود حاصل از آن را در راه خداوند قرار دادن است.

در ماده ۵۵ قانون مدنی در تعریف وقف آورده است :

 

{ وقف عبارت است اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبیل (جریان یافتن ) شود . }

مقصود از حبس عین جدا ساختن ملک (فک ملک ) از دارائی مالک و مصمون داشتن آن از نقل و انتقال است .

 

در خصوص انواع وقـف باید گفت، ۲ نوع وقف وجود دارد:

  1. وقف خاص: استفاده‌کنندگان از موقوفه، اشخاص، اقشار یا گروه خاصی‌‌اند؛ همانند وقف مالی که برای استادان یا دانشجویان یک دانشگاه خاص یا دانش‌آموزان یک مدرسه مشخص است.
  2. وقف عام: استفاده‌کنندگان از آن مال موقوفه، شخص یا گروه خاصی نیستند بلکه وقف برای مصلحت عموم، مانند مساجد، بیمارستان‌ها یا مردم یک شهر است.

 

شرایط وقف ملک:

مال مورد وقف باید دارای شرایط زیر باشد:

۱-مال قابل رویت و عینی باشد (منافع یا دیون نباشد)

۲-ملک متعلق به وقف کننده باشد.

۳-موقوفه باید دارای منفعت حلال و منفعت آن متعلق حق غیر که مانع از تصرف است،نباشد.

«وقف نگهداشتن اصل ملك و جاري ساختن منفعت است»

 

بهتر است بدانیم :

در عقد وقف، به کسی که مال خود را وقف می کند «واقف»گویند و کسی که وقف به نفع او ایجاد می گردد را «موقوف علیه» می نامند و اگر ایشان چند نفر باشند «موقوف علیهم» نامیده می شوند و کسی که اداره کردن امور موقوفه را بر عهده می گیرد «متولی» محسوب و امر اداره کردن موقوفه را «تولیت» می گویند.

 

پیشنهاد می شود مقالات زیر را نیز مطالعه کنید

ملک بدون سند بخریم یا نخریم؟

فسخ قرارداد ملکی چیست ؟

 

املاک اوقافی

 

املاک اوقافی به این معنی نیست که اگر آن را خریداری کردید در آینده شخصی به عنوان مدعی بتواند آن را از شما بگیرد.املاک اوقافی دارای سند هستند و هیچ مشکلی هم برای خرید و فروش، رهن و اجاره و حتی ساخت‌وساز در زمین آن‌ها وجود ندارد. این املاک دارای سند اوقافی هستند که البته تفاوت‌هایی با سند ملکی دارد.املاک اوقافی نسبت به سایر املاک هزینه ی پایین تری دارند . یکی از مزایای سند اوقافی می‌تواند برای افرادی باشد که بودجۀ کمی دارند؛

 

در واقع یکی از تفاوت‌های این سند با سند ملکی این است که نه تنها بدون مجوز امکان خرید و فروش ندارد، بلکه دربارۀ هر گونه تغییری در املاک اوقافی باید چندین مرحله با حضور در ادارۀ اوقاف پیموده شودمالی که قرار است وقف شود، اعم از منقول یا غیرمنقول به اصطلاح حبس می‌شود یعنی تا ابد و برای همیشه غیرقابل انتقال و متعلق به امر خیر و نیکوی مورد نظر واقف است و منافع آن نیز به منظوری که واقف قبل از وقف در نظر گرفته، هزینه می‌شود؛ بنابراین عین مال موقوفه غیرقابل نقل و انتقال، خرید و فروش، هدیه، صلح و… است.

 

برای مثال شخصی که مالک یک قطعه زمین کشاورزی است، آن را وقف می‌کند و چنین مقرر می‌دارد منافع زمین مذکور به بیماران سرطانی تعلق یافته بنابراین تا ابد و برای همیشه انتقال زمین مذکور غیرممکن است و اگر کسی مبادرت به نقل وانتقال تمام یا بخشی از آن کند، آن معامله باطل است، اما چنانچه شخصی مطابق با مقررات قانونی و تحت نظر متولی و ناظر موقوفه، مثلا مبادرت به انعقاد قرارداد اجاره بخشی از منافع موقوفه مذکور کند، چنانچه ۵۰۰متر از زمین مورد اشاره را به مدت۵ سال با اجاره‌بهای مشخص برای زراعت اجاره کند و البته اجاره‌بهای مذکور به جهت مورد نظر واقف هزینه شود، این قرارداد صحیح است.

  1. آیا میتوان عقد وقف را مشروط به شرایطی کرد؟

پاسخ: مشروط بودن وقف صحیح نیست و بهتر آن است که وقف، بدون شرط و قطعی صورت بگیرد.

  1. چرا باید وقف کنیم؟

پاسخ: با توجه به آنکه برای بشر مسلم شده خود جسمی و فیزیکی او جاودان نمی ماند، سعی و تلاش می کند که نام و اموال او جاودان بماند و بی تردید بهترین وسیله برای جاویدان ماندن نام و اموال، وقف است.
بشری که معتقد است: روحش جاودان است، مایل است که نام و ثروتش نیز جاودان بماند.

  1. وقف چند ساله است؟

مرور زمان در وقف جاری نیست.

  1. چه چیزی وقف کنیم؟

مواردی در جهت وقف اموال توصیه  میشود:

۱)      هزینه تحصیل دانشجویان و دانش آموزان

۲)      تهیه لباس و لوازم التحریر دانش آموزان بی بضاعت و یتیم

۳)      ساخت و تجهیز مدارس در مناطق محروم

۴)      ساخت و تجهیز خوابگاه دانشجویان

۵)      تحقیقات علمی و پژوهشی

۶)      ساخت کتابخانه های تخصصی

۷)      ساخت مراکز فنی و حرفه ای

۸)      معالجه و هزینه دارو درمان بیماران مستمند

۹)      کمک هزینه دارو و درمان به بیماران خاص و صعب العلاج

۱۰)      ساخت و تجهیز درمانگاه و بیمارستان، بهداري و خانه بهداشت در مناطق محروم و روستایی

۱۱)      کمک به معلولین و ساخت آسایشگاه برای معلولین و از کارافتادگان

۱۲)      امور ازدواج جوانان: ( كمك هزينه ازدواج، مراسم، ساخت سالن جشن براي ازدواج و…)

۱۳)      تهيه جهیزیه براي دختران نيازمند و بی بضاعت

۱۴)      ساخت مسکن برای اسکان موقت زوج های جوان

۱۵)      پرداخت وام قرض الحسنه ازدواج

۱۶)      ساخت پرورشگاه برای ایتام و مستمندان

۱۷)      ساخت و تجهیز مدارس شبانه روزی در مناطق محروم

۱۸)      تامين هزینه تحصیلی ایتام و مستمندان

۱۹)      تامین سبد غذایی ایتام و فقرا

۲۰)      خرید لباس و مایحتاج ضروری ایتام و خانواده هاي فقرا

۲۱)      کمک به خانواده های زندانیان

۲۲)      کمک به خانواده ها و زنان بی سرپرست و بدسرپرست

۲۳)      کمک برای آزادی زندانیان غیر عمد

۲۴)      مطلق خیرات و مبرّات

۲۵)      کمک به آسایشگاه بیماران، پرورشگاه، شیرخوارگاه ها و خانه سالمندان

  1. آیا وقف قابل برگشت است؟ (عدول یا رجوع از وقف)

یکی از ارکان عقد وقف قبض مال موقوفه است که تا قبل از اینکه قبض مال صورت گیرد وقف کننده میتواند از آن رجوع کند.

  1. آیا وقف عقد است؟

اینکه وقف عقد است یا نه ، اختلاف نظر وجود دارد اما اکثر حقوقدانان می­گویند: چون وقف به موجب قانون مدنی یکی از عقود معین است، به ایجاب، قبول و توافق اراده دو طرف نیاز دارد. ایجاب از طرف واقف، و قبول در وقف خاص از طرف موقوف ­علیه / علیهم و در وقف عام از طرف حاکم (یعنی نماینده جامعه به طور کلی) واقع می­ شود.

  1. آیا وقف معامله است؟

وقف مثل سایر عقود و قراردادهای دیگر از قبیل بیع ، اجاره نیست که در آن وجه رایج به عنوان عنصر اساسی عقد رد و بدل شود و با اتکا بر این امر وقف منعقد نمیشود.

  1. آیا زمین وقفی را میتوان فروخت؟

مال موقوفه قابلیت خرید و فروش را ندارد همچنین انجام هر گونه عمل حقوقی که سبب انتقال عین موقوفه به دیگران شود، جایز نیست ولی گاهی شرایط و اوضاع و احوالی پیش می‌آید که برای حفظ نهاد وقف و مصالح موقوف‌علیه، فروش مال موقوفه لازم می‌شود، از این رو در منابع معتبر فقهی و قانون مدنی ایران در موارد استثنایی، انتقال مال موقوفه مجاز اعلام شده است. بر اساس ماده ۸۸ قانون مدنی، ﺑﯿﻊ وﻗﻒ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺧﺮاب ﺷﻮد ﯾﺎ ﺧﻮف آن ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺧﺮاﺑﯽ شود، ﺑﻪ ﻃﻮري ﮐﻪ اﻧﺘﻔﺎع از آن ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ، در ﺻﻮرﺗﯽ ﺟﺎﯾﺰ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮان آن ﻣﺘﻌﺬر ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﮐﺴﯽ ﺑﺮاي ﻋﻤﺮان آن ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﻮد.

  1. آیا بیع مال وقف صحیح است؟

بر اساس ماده ۸۸ قانون مدنی، ﺑﯿﻊ وﻗﻒ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺧﺮاب ﺷﻮد ﯾﺎ ﺧﻮف آن ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺧﺮاﺑﯽ شود، ﺑﻪ ﻃﻮري ﮐﻪ اﻧﺘﻔﺎع از آن ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ، در ﺻﻮرﺗﯽ ﺟﺎﯾﺰ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮان آن ﻣﺘﻌﺬر ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﮐﺴﯽ ﺑﺮاي ﻋﻤﺮان آن ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﻮد.

  1. آیا درخت قابل وقف است؟

مالي وقفي بايد مصرف نشدنی باشد یعنی به گونه‌اي باشد كه با بهره‌گيري از آن، اصل مال از بين نرود.

  1. مال وقف شده را میتوان به رهن گذاشت؟

وقتی مالی وقف میشود دیگر نمیتوان آن را فروخت یا به رهن گذاشت چون از مالکیت مالک خارج میشود و دیگر عین مال حبس میشود.

 

منشور اخلاقی گروه وکلای حکمت 

  • رعایت صداقت و درستی
  • کیفیت در کار
  • مشتری مداری
  • فوریت در امور محوله
  • تخصصی کردن کار وکالت
  • آموزش

گروه وکلای حکمت مفتخر است با به کار گیری وکلای پایه یک دادگستری خانم و آقا که هریک در حوزه ای خاص تخصص و تجربه ی کافی دارند و سالهاست که در این حوزه فعالیت می نمایند.

تجربه موفق موکلین پیشین ما و مراجعات متعدد ایشان و معرفی مجموعه به دیگران باعث شد ما اقدامات و فعالیت های خویش را با هدفی بزرگ و با شعاری که پایبند آن بوده ایم ادامه دهیم:

موکل های ما مهمترین سرمایه ما هستند میزان رضایتمندی آنها و معرفی ما به دیگران خود بهترین تبلیغ است.

اگر میخواهید اطلاعاتی  درباره تنظیم سند ملک اوقافی بدانید مقاله الزام به تنظیم سند رسمی ملک وقفی را بخوانید ….

وکیل

مشاور حقوقی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

18 − هفت =