خیار غبن

قانون گذار در معاملات برای آنکه شخص متضرر بتواند معامله را به هم بزند از خیار فسخ نام میبرد که این نوع خیارات هریک در جایگاه خود با تعریف قانونی قابل اعمال است.

یکی از خیارات قانونی خیار غبن است به معنای فریب داد یا گول زدن طرف معامله می باشد از جانب هریک ازطرفین معامله.

این نوع معامله قطعا با ضرر و زیان یکی از طرفین همراه خواهد بود که قانون گذار برای رفع زیان از متضرر خیار غبن را پیش بینی کرده است.

در این مقاله با ما همراه باشید با مقاله خیار غبن به زبان ساده چیست و شرایط آن.

خیار چیست؟

خیار غبن چیست؟

خیارغبن واژه‌ای از مصدر عربی و به معنی اختیار داشتن است. در مباحث حقوقی به اختیاری که فرد برای بر هم زدن معامله دارد خیارغبن  گفته می‌شود. به این معنی که در هر قرارداد، طرفین معامله، بر اساس مفاد قرارداد، اختیاراتی برای فسخ قرارداد دارند و می‌توانند طبق توافقات انجام شده با توجه به اختیاراتشان معامله را بر هم زنند.

معنی غبن در لغت:

غبن یعنی ضرر و زیان رساندن و یا فریب دادن و گول زدن دیگری.

مفهوم حقوقی خیار غبن :

خیارغبن در اصطلاح حقوقی به معنی عدم تعادل بین ارزش واقعی ملک و ارزش تعیین شده ، که منجر به اختلاف بین خریدار و فروشنده گردد.

مثال :کسی بموجب مبایعه نامه یک باغ را، به قیمت ۵۰۰ میلیون تومان خریداری نماید بعدا کاشف بعمل آید قیمت واقعی باغ پایین تر از قیمت فروخته شده است ،فروشنده مغبون شده.

مفهوم فقهی خیار غبن :

خیار غبن اصلش خديعه است و در اصطلاح فقهي به مالكيت در آوردن مال است به قيمت اي که از قيمت اصلي زياد باشد و همراه جهل طرف ديگر معامله باشد »

پیشنهاد می شود این مطلب را از دست ندهید :تفاوت خیار غبن فاحش و افحش 

مغبون کیست ؟ غابن کیست؟

  1.  به کسی که در اثر وجود غبن در معامله متضرر شده (مغبون)می گویند.
  2.  به فردی که طرف مقابل خود را ( خریدار) مغبون کرده و در اصطلاح مغبون کننده( غابن ) می گویند.

ویژگی خیار غبن : 

یکی از ویژگی هایی که خیار غبن دارد این است که تنها به یک طرف تعلق ندارد بلکه طرفین در صورت فریب می توانند از آن استفاده و معامله را فسخ کنند.

اسقاط حق خیار غبن :

حق فسخ معامله به موجب خیار غبن  از اختیاراتی است که قانون گذار در عقد قرار داده است و اینگونه است که طرفین می توانند این حق را اعمال و یا از آن صرف نظر کنند.

پیشنهاد میشود این مطلب را از دست ندهید:مفهوم خیار تدلیس چیست ؟تفاوت با خیار غبن 

خیار غبن چه زمانی قابل اعمال است ؟

خیارغبن زمانی که غبن فاحش باشد( عرفا بین مردم قابل مسامحه و پذیرش نباشد ) تحقق پیدا می کند اگر چه در قانون مدنی شرایطی برای غبن فاحش در نظر گرفته نشده است  اما در شرایطی که صاحب مال ادعا کند که مال مورد نظر غبن فاحش  دارد می تواند پس از اثبات  در دادگاه صالح و بررسی جوانب مختلف قرارداد نسبت به آن توافق حاصل شود.

برای جبران خسارات خود پس از فریب در عقد چه باید بکنید؟

  1. کسی که در معامله مغبون شده( زیان دیده ) ، درابتدا میبایست…
    با ارسال اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراتب اعلام فسخ خود را به جهت خیار غبن به طرف مقابل ( فروشنده) اعلام نماید.
    النهایه مبادرت به تقدیم دادخواست تایید و اعلان فسخ به دادگاه عمومی محل وقوع ملک ؛بنماید ، النهایه دادگاه با ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری ، حکم به تایید و اعلان فسخ می نماید.
  2. علم و اطلاع واقعی مغبون ( زیان دیده ) از قیمت واقعی ملک ، موجب از بین رفتن خیار غبن می باشد بنابراین مغبون در حین معامله نباید قیمت واقعی مورد معامله را بداند

 خیار غبن فوری و فوریت آن:

مغبون بعد از علم به مغبون شدن ، باید فوراخیار غبن خود را اعمال کند.

ویژگی خیار غبن

صلح در معاملات چیست؟ وآیا خیار غبن در صلح هم جاری است؟

خیارغبن در کلیه معاملات معوض (مثل اجاره و خرید و فروش و…) وجود دارد ولی در معاملات غیر معوض ( هبه و…)وجود ندارد.

خیار غبن، یکی از خیاراتی است که فقط مختص عقد بیع نمی باشد و ممکن است در عقودی دیگر( به غیر از هبه وصلح که صرفا تعین مبلغ ،بر مبنای مسامحه می باشد ) نیز وجود داشته باشد.

آیا درج عبارت اسقاط کافه خیارات باعث اسقاط خیار غبن است ؟

درج عبارت اسقاط کافه خیارات و لو فاحش بل افحش در قرارداد ها موجب سقوط ،خیار غبن طرفین معامله می گردد.

هر چند که بعضی از حقوقدانان و فقها قائل به این امر نیستند.

استنادات قانونی در باب خیار غبن: 

ماده ۴۱۶ قانون مدنی:
هریک ازمتعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به آن، میتواند معامله را فسخ نماید.

ماده ۴۱۷ قانون مدنی:
غبن در صورتی فاحش است که عرفا قابل مسامحه نباشد.
طبق ماده ۴۱۸ قانون مدنی:
چنانچه در زمان انجام معامله نسبت به قیمت واقعی عالم بوده باشد، دیگر خیار فسخ نخواهد داشت.
طبق ماده ۴۱۹ قانون مدنی:
شرایط معامله نیز باید در تعیین نمودن مقدار غبن لحاظ شود..
طبق ماده ۴۲۰ قانون مدنی:
خیار غبن از خیارات فوری می باشد.
طبق ماده ۴۲۱ قانون مدنی:

اگر کسی که طرف خود را مغبون کرده است تفاوت قیمت را بدهد خیار غبن ساقط نمی‌شود مگر این که مغبون به اخذ تفاوت قیمت‌ راضی گردد.

آیا با پرداخت تفاوت قیمت خیار غبن ساقط می شود ؟

اگر شخصی که طرف معامله ی خود را متضرر کرده است تفاوت قیمت را به شخص متضرر بدهد،خیار غبن از بین نمی رود. ولی در صورتی که شخص متضرر با گرفتن تفاوت قیمت راضی شود، آنگاه خیار غبن ساقط می شود.

در خصوص کسب اطلاعات در زمینه مشاوره حقوقی پیشنهاد میشود این مطلب را مطالعه کنید:مشاور حقوقی حرفه ای

گروه وکلای حکمت: 

با به کارگیری وکیل متخصص پایه یک دادگستری خانم و آقا برای مشاوره حق خیار غبن در معاملات با وکلای پایه یک دادگستری که هریک در حوزه ای خاص تخصص و تجربه ی کافی دارند و سالهاست که در این حوزه فعالیت می نمایند با شما همکاری لازم را مبزول میدارند

تجربه موفق موکلین پیشین ما و مراجعات متعدد آنها و معرفی مجموعه به دیگران باعث شد ما اقدامات و فعالیت های خویش را با هدفی بزرگ و با شعاری که پایبند آن بوده ایم ادامه دهیم:

موکل های ما مهمترین سرمایه ما هستند میزان رضایتمندی آنها و معرفی ما به دیگران خود بهترین تبلیغ است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *