قوه قهریه (فورس ماژور )

مشاوره حقوقی اعسار از پرداخت محکوم به ،قانون جدید
قوه قهریه (فورس ماژور )Reviewed by Admin on Jul 22Rating:

یکی از مباحث چالش برانگیز ، در قرارداد های مشارکت در ساخت که موجب وقفه موقت و یا دائم در اجرای عملیات ساخت و ساز می گردد مسئله ، قوه ی قهریه و یا فورس ماژور می باشد.

مفهوم قوه قهریه چیست ؟قوه قهریه

مفهوم قوه قهریه (فورس ماژور )عاملی خارجی است که موجب عدم انجام تعهد و یا تاخیر در انجام تعهد متعهد مندرج ، در قرارداد می گردد .
به عبارتی نوعی جبر و زور خارجی است که مانع انجام وایفاء تعهد متعهد گردد و برحسب رویه معمول در عرف و عقل و وجدان نمی توان متعهد را مجبور به انجام تعهد خود نمود .

مثال:
زلزله موجب تخریب ساختمان گردد و موجب عدم ایفاء تعهد سازنده ، مبنی بر تحویل آپارتمان در موعد مقرر ، به مالک / مالکین گردد ، بنابراین می بایست در هنگام انعقاد قرارداد
۱٫ موارد و مصادیق قوای قهریه را به دقت معین نمائید .
۲٫ در خصوص ادامه و استمرارقرارداد ( از حیث ساقط شدن / یا به قوت خود باقی بودن پس از وقوع قوه قهریه ) تصمیم مقتضی بگیرید .
.

انواع قوای قاهره

۱٫ طبیعی مانند : سیل ، آتش سوزی، زلزله و…
۲٫ غیرطبیعی بر حسب اقدامات بشر ، قوای قهریه بوجود آید
مانند جنگ ، شورش ، انقلاب و .. یا تغییر قوانین و مقررات و آئین نامه ها .
۳٫با توافق طرفین معامله ، جزء قوای قهریه محسوب گردد .

قوه ای قهریه ، در صورتی که حائز شرایط ذیل باشد ؛ دلیلی موجه و منطقی، برای عدم انجام تعهد متعهد محسوب می گردد و سازنده مسئولیتی در قبال پرداخت خسارت به مالک ندارد .
۱٫ عاملی خارج از وجود شخص متعهد ، مانع انجام تعهد متعهد باشد مثل سیل و زلزله
بنابراین اگر سازنده بر اثر اضطرار و فشار ویا سایر موارد … قادر به انجام تعهد نباشد نمی تواند ادعا نماید عاملی از خارج از وجود او ، مانع انجام تعهد او شده مثل ورشکستکی ویا بدهی وی

و یا در صورتی که متعهد له ویا شخص ثالث مانع ایفاء تعهد متعهد گردد . نمی توان متعهد را محکوم به پرداخت خسارات مندرج در قرارداد نمود .

۲٫ وقوع قوه قهریه برای متعهد، قابل پیش بینی نباشد .
اگر وقوع قوه قهریه ، برای متعهد قابل پیش بینی نبوده ، متعهد محکوم به پرداخت خسارت نمی گردد ، مثلاسازنده نمی دانسته که به زودی در آن منطقه سیل می آید وموجب تخریب بنای احداثی در مسیر رودخانه میگردد .

۳٫ برحسب رویه عرفی و عقلی ، جلوگیری از وقوع قوه قهریه برای متعهد قابل دفع یا اجتناب نباشد .
بدین مفهوم که سازنده می توانسته اقداماتی برای جلوگیری از وقوع آن حادثه فراهم آورده و نیاورده باشد مثل آنکه می توانسته برای جلوگیری از سیل اقدامات پیشگیرانه انجام دهد ولکن انجام نداده .

نکته مهم در قوه ی قهریه

موارد فورس ماژور و یا قوه قهریه ی مندرج در بالا ، تمثیلی بوده و نه حصری . این بدان مفهوم می باشد که موارد دیگری را هم می توان مشمول فورس ماژور محسوب نمود و فورس ماژور صرفاً محدود به موارد مندرج در بالا نیست . مثل اعتصاب کارگران مثل ..

طرفین قرارداد مشارکت در ساخت ، پس از وقوع قوه قهریه ، می توانند نسبت به تعیین تکلیف قرارداد از حیث ( استمرار یا خاتمه دادن به آن ) به نحو ذیل رفتار نمایند :

۱٫ پس از وقوع قوه قهریه ، قرارداد بدون اراده طرفین ، منفسخ شود .
یعنی اینکه قرارداد بلافاصله پس از وقوع زلزله و یا سیل از درجه اعتبار ساقط گردد که ، در این صورت در متن قرارداد می بایست قید گردد .
پس از وقوع زلزله و یا سیل و یا ……..، قرارداد خود به خود و بدون اراده طرفین ، منفسخ و از درجه اعتبار ساقط می باشد .

۲٫تمدید خود به خودی قرارداد

بطور مثال :
در صورت وقوع سیل یا زلزله و یا …… تعهدات طرفین قرارداد ، موقتاً به حالت تعلیق در می آید و پس از رفع قوه قهریه ، متعهد می بایست تعهدات خودرا اجراء کند . و مدت تعلیق ، به مدت تعهد اضافه می شود .

۲٫ تعهد ات مندرج در قرارداد ، تا زمان رفع قوه قهریه ، به صورت موقت تعلیق گردد و تعیین تکلیف قرارداد ، پس از مدت تعلیق

نکته۱٫
چنانچه پس از وقوع قوه قهریه و تعلیق تعهدات ، شرایط به نحو ی تغییر کند که اساس تعهد و توافق طرفین را از بین ببرد یا دگرگون کند بهتراست طرفین در خصوص قرارداد از این حیث هم تعیین تکلیف نمایند . مثل آنکه بر اثر زلزله ، کلیه ی منابع آبی زیرزمینی ، برای انجام کشاورزی از بین رفته برود .
نکته ۲٫
اگر وام های اعطایی ازطرف بانک ها ، موجب افزایش شدید قیمت ارز و مسکن گرددآیا این مورد را می توان جزء فورس ماژور محسوب گردد ؟
از آنجائیکه ، اقتضای مراودات اقتصادی وتجاری ، ریسک های مالی است ؛ بنابراین این مورد را نمی توان جزء قوای قهریه محسوب نمود و موجب رفع مسئولیت متعهد نمی گردد ولکن بهتراست این موارد هم در قرارداد ، قید گردد .

 

این مطلب را از دست ندهید

الزام به تنظیم یند رسمی 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده − پنج =