نامزدی به چه معناست و قوانین قضائی مربوط به این دوران

در وهله اول با معنی نامزدی آشنا میشویم نامزدی به دورانی گفته می شود که پس از توافق دو طرف برای ازدواج آغاز می شود قرارداد نامزدی باعث بوجود آمدن  تعهد اخلاقی و به نوعی نسبت خویشاوندی میشود که این خود دارای آثار حقوقی میباشد.

قانون مدنی ایران در مواد ۱۰۳۵ تا ۱۰۴۰ مقرراتی را وضع کرده است که به موجب این مقررات، نامزدی یک عقد جایز است و هر یک از دو طرف می‌توانند آن را فسخ کرده و از ازدواج صرف‌نظر کنند. کلمه «نامزدی» همانگونه که از لفظ آن برمی‌آید، به معنای زدن نام است و پس از آن نام زن به عنوان زوجه بر مرد و نام مرد به عنوان شوهر بر زن نهاده می‌شود.

ماده ۱۰۳۵ قانون مدنی می‌گوید: وعده ازدواج، ایجاد عُلقه زوجیت نمی‌کند، اگر چه تمام یا قسمتی از مهریه که بین طرفین برای موقع ازدواج مقرر شده، پرداخته شده باشد. بنابراین، هر یک از زن و مرد، مادام که عقد نکاح جاری نشده است، می‌توانند از ازدواج، امتناع کند و طرف دیگر نمی‌تواند به هیچ وجه، او را مجبور به ازدواج کند یا به دلیل امتناع از وصلت، مطالبه خسارتی کند.نامزدی یک قرارداد برای ازدواج در آینده است که در آن عقد و نکاحی صورت نگرفته است و دو طرف تا آخرین لحظه میتوانند به صورت آزادانه برای زندگی ود تصمیم بگیرند. بنابراین همانطور که برخی اساتید حقوقی معتقدند، نه فقط اعلام نامزدی ساده هیچ الزامی از نظر قانون برای نامزدها به بار نمی‌آورد، بلکه تعهد صریح آنان به ازدواج نیز الزام‌آور نیست.

نامزدی یک قرارداد جایز است که هریک از طرفین میتوانند آن را برهم زنند. طرف دیگر نمی‌تواند از جهت صرف خودداری نامزد ممتنع از ازدواج، مطالبه خسارات کند؛ با این حال هر گاه یکی از نامزدها، بدون دلیلی موجه، قرارداد نامزدی را بر هم بزند، باید خسارات ناشی از عملکرد بدون دلیل و مقصرانه خود را جبران کند زیرا هر چند او به موجب قانون حق برهم زدن قرارداد نامزدی را داشته است اما نباید از این حق قانونی خود سوءاستفاده کرده و با تقصیر آن را به ضرر طرف دیگر بهره‌برداری کند. چرا که به موجب اصل ۴۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران:

هیچ کس نمیتوانداعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد.

اگر در اثر به هم خوردن نامزدی بدون علت موجه، به حیثیت و آبروی نامزد دیگر یا به عواطف و احساسات او لطمه قابل توجهی وارد شود، با توجه با ملاک اصل ۱۷۱ قانون اساسی و قانون مسئولیت مدنی مصوب سال ۱۳۳۹، که جبران خسارت معنوی را به صراحت به رسمیت شناخته است، می‌توان به نامزدِ زیان دیده، حق داد که علاوه بر مطالبه خسارات مادّی، جبران زیان های معنوی را نیز بخواهد

هدایای مربوط به دوران نامزدی:

نامزدی یکی از دوران شیرین هر آدمی است که در این دوران هر یک از طرفین برای ابراز علاقه و یا به دست آوردن دل طرف مقابل و جلب محبت یکدیگر در طول این مدت هدایایی برای یکدیگر تهیه کنند ولی اگر پس از این دوران ازدواجی صورت نگیرد و بخواهند این نامزدی را بر هم زنند مشکلی که پیش می آید پس گیری هدایای رد و بدل شده در این دوران است

هدایای قبل از جاری شدن صیغه عقد قابل پس‌گیری است و بعد از آن، در حکم هبه غیرقابل تقاضا برای پس‌گیری به ‌شمار می‌رود. اگر طرفین می‌خواهند هدایای خود را پس بگیرند، باید دادخواستی برای پس گرفتن یا مطالبه اموال به دادگاه بدهند و تقاضای پس گرفتن آنها را مطرح کنند.

طبق ماده ۱۰۳۷ و ۱۰۳۸ قانون مدنی به ترتیب چنین بیان کرده است: «هریک از نامزدها می‌تواند در صورت به هم خوردن وصلت منظور هدایایی را که به طرف دیگر یا ابوین او برای وصلت منظور داده است، مطالبه کند. اگر عین هدایا موجود نباشد، مستحق قیمت هدایایی خواهد بود که عادتاً نگاه داشته می‌شود؛ مگر اینکه آن هدایا بدون تقصیر طرف دیگر تلف شده باشد و مفاد ماده قبل، از حیث رجوع به قیمت درموردی که وصلت منظور در اثر فوت یکی از نامزدها به هم خورد، محسوس نخواهد بود

بنابراین افراد باید بدانند که چنانچه قبل از عقد، از طرف نامزدها یا خانواده‌های آنها هدایایی به طرف دیگر داده شده باشد، در تمام موارد، این هدایا قابل مطالبه نیست؛ بلکه باید شرایطی وجود داشته باشد تا بتوانند هدیه خود را پس بگیرند که این شرایط شامل موارد ذیل می‌شود:

طبق ماده ۱۰۳۷ هریک از نامزدها ها درصورت بهم خوردن وصلت منظور هدایایی را که به طرف دیگر یا ابوین او برای وصلت منظور داده است مطالبه کند اگر عین هدایا موجود نباشد مستحق قیمت هدایائی خواهد بود که عادتا نگه داشته می شود مگر اینکه آن هدایا بدون تقصیر طرف دیگر تلف شده باشد

ماده ۱۰۳۸ مفاده ماده قبل از حیث رجوع به قیمت در موردی که وصلت منظور در اثر فوت یکی از نامزدها بهم بخورد مجری نخواهد بود

در دو ماده فوق باید بین هدایائی که موجود است و هدایائی که از بین رفته است تفاوت قائل شویم

هدایائی که مصرف شدنی است مانند عطر و… بران ضمانی بار نیست به عبارتی هدایای مصرف شدنی بخشیده شده است و حق مطالبه ندارد طرف مقابل معذالک هدایائی که عادتا نگه داشته میشود مثلا ساعت، گردنبند و… به طور مقید بخشیده میشود به بهم خوردن نامزدی حق مطالبه دارد طرف مقابل مگر در دو صورت

تلف شدن هدیه بدون تقصیر گیرنده*
 بهم خوردن نامزدی ناشی از فوت باشد*

ماده ۱۰۳۷ ناظر به هدایای دوران نامزدی است نه ماقبل آن هدایای ماقبل نامزدی تابع قواعد مربوط به هبه اموال است(دکتر کاتوزیان)

درمورد نامه های دوران نامزدی چنانچه نامه ها وجود داشته باشند میتوان استرداد کرد ولی در صورت تلف نمیتوان بهای آن را مطالبه کرد
درمورد عکس ها در دوران نامزدی میتوان آن را درصورت باقی ماندن عکس ها آن را مطالبه کرد در مورد خسارت چنانچه عکس ها عرفا ارزش مالی داشته باشد و با تقصیر دریافت کننده تلف شده باشد قابل مطالبه است.

وکیل ( برای گرفتن وکیل کلیک کنید . )

مشاوره حقوقی ( برای گرفتن راهنمایی و مشاوره حقوقی کلیک کنید . )

داود چشمی

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × پنج =