در خصوص چک چیست نیاز به وکیل دارید میتوانید با شماره02177719337 یا شماره 09123439500 تماس بگیرید . دقت کنید فقط در ساعات اداری قادر به پاسخگویی هستیم
در خصوص چک چیست نیاز به مشاوره حقوقی دارید میتوانید با شماره02177719337 یا شماره 09123439500 تماس بگیرید . دقت کنید فقط در ساعات اداری قادر به پاسخگویی هستیم

یکی از مهمترین اسناد تجاری که نقش بسیار مهمی در نظام اقتصادی هر کشور را ایفا می کند چک است.این سند تجاری پر استفاده در ایران از مهمترین ابزار پرداخت محسوب می شود.ما در این مقاله در مورد این سند تجاری مهم به شما خواهیم گفت تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

چک چیست؟

بموجب ماده 310 قانون تجارت:

چک ،نوشته ای است که صادرکننده به موجب آن، وجوهی را که نزد بانک محال علیه (بانکی که پس از واریز وجه چک ،مسئول تامین موجودی وجه چک میباشد ) دارد ؛کلاً یا بعضاً ( بصورت شخصی) مسترد کرده و یا به دیگری واگذار نماید .

به زبان عامیانه چک ،نوشته ای است که به موجب آن ،صادر کننده می تواند تمام یا قسمتی از پولی که نزد بانک دارد ،شخصاً وجه آنرا دریافت می نماید و یا پرداخت آنرا به دیگری واگذار میکند .

انواع چکهای بانکی:

1-چکهایی که توسط اشخاص صادر می شوند.

2-چکهایی که توسط بانک صادر می شوند.

پیشنهاد ما برای شما:چک صیاد چیست؟همه چیز درباره چک صیاد +آموزش گرفتن دسته چک جدید {آپدیت مهر 98}

انواع چکهایی که توسط اشخاص صادر میشوند:

1-چکهای عادی    

2-چکهای تأیید شده   

3-چکهای سفید امضا

4-چکهای مدت دار

چکهای عادی:

 چکی است که اشخاص از حساب جاری خود و به عهده بانکها صادر می کنند و میزان ارزش و اعتبار اینگونه چکها، بستگی به میزان اعتبار و ملائت مالی صادر کننده و مسئولین چک دارد .بدین مفهوم که اگر صادر کننده چک ، فاقد اعتبار مالی باشد ،پذیرش چنین چکهایی،امری خطرناک و توام با ریسک بالایی میباشد.

چک تایید شده :

چکی است که اشخاص ،به عهده بانکها و از حساب جاری خود صادر می کنندو پرداخت وجه اینگونه چکها ،توسط بانک محال علیه تأیید و وجه آن مسدود می شود .

چک سفید امضا : 

چکی است که توسط صادرکننده امضا شده است اما نام دارنده ، تاریخ چک و سایر موارد در آن قید نشده است .

چک مدت دار :

 چکی است که امروز برای مدتی بعد صادر شود و تاریخ صدور و سررسید آن متفاوت باشد . 

چکهایی که توسط بانک صادر میشوند:

1-چکهای رمز دار یا بین بانکی 

2-چکهای تضمین شده 

3-چکهای مسافرتی

چکهای رمز دار یا بین بانکی :

 چکی است که به تقاضای مشتری توسط بانک برای یکی از بانک های دیگر در سطح کشور صادر می شود و در واقع باعث انتقالات مالی از حساب بانکی مشتری به بانک دیگر می شود . این چکها همراه با رمز صادر می شوند .

چکهای تضمینی:

 چکی است که به درخواست مشتری از طرف بانکها و یا شعب آن ،صادر و پرداخت وجه آن از طرف همان بانک صادر کننده چک، تضمین و تعهد می گردد .برای دریافت چکهای تضمینی، نیاز به داشتن حساب جاری در بانک، صادرکننده چکهای تضمینی نمی باشد.

چکهای مسافرتی:

 چکی است که توسط بانک صادر و وجه آن در هر یک از شعب آن بانک یا توسط نمایندگان و کارگزاران آنها تامین و پرداخت میگردد .

نکته1:

در حال حاضر چکهای مسافرتی از اعتبار افتاده و بانک های مستقر در سطح کشور بجای چکهای مسافرتی ، ایران چک صادر میکنند که به اینگونه چکها (چک در گردش )هم می گویند که به شکلهای مختلف مثل ایران چک و سپه چک هم مرسوم است .نتیجه : النهایه قانون صدور چک مصوب 16/4/55 به انضمام اصلاحات و الحاقات بعدی ، فقط مختص چکهای عادی بوده و مشمول ..

1.سایر چکها از جمله چکهای تضمینی و مسافرتی و… ،نمیشود چرا که اینگونه چکها قانون خاص خود را دارند.

2. اوراقی که صندوق های قرض الحسنه و مؤسسات مالی و اعتباری به شکل چک صادر می کنند نیز ، مشمول قانون صدور چکها نمی شود.و قانون خاص خود را دارند.

نکته2:

چکها جزء اسناد عادی لازم الاجراء بوده که از امتیازات اسناد تجاری برخوردار است نه اسناد رسمی ،بنابراین جعل در چک، جعل در سند عادی است .

نکته 3:

اوراق و حواله هایی که مؤسسات مالی و اعتباری یا صندوق های قرض الحسنه ( صندوق مهر امام رضا و مؤسسه مالی و اعتباری بنیاد مستضعفان و… ) ، به شکل چک صادر می کنند و در اختیار مشتریان قرار می دهند ،چک محسوب نمی شود که از امتیازات و مزایای قانونی چک، برخوردار باشند و همانند یک رسید عادی بوده که از طریق دادگاه حقوقی قابلیت مطالبه را دارند.

النهایه میتوان پس از صدور حکم قطعی و صدور اجرائیه ، اموال صادر کننده اینگونه اسناد ، را توقیف اجرایی کرد و یا ،تقاضای جلب و بازداشت آنها را نمود البته از این امر مانع از آن نیست که با سپردن خسارت احتمالی در ابتدای تشکیل پرونده ،اموال صادر کننده اینگونه اسناد را توقیف نمود.

تفاوت چکهای عادی ،با چکهای تایید شده چیست؟

در چکهای تأیید شده ،مسئولیت بانک ،حسب درخواست متقاضی … ضمن درج میزان موجودی صاحب حساب در متن چک و تأیید آن ، وجه آنرا فورا مسدود و توقیف می کنند تا در هنگام مراجعه دارنده چک ،وجه آن قابل پرداخت باشد،فلذا دارنده چنین چکهایی ،اطمینان زیادی به وصول وجه چک دارند.ولی متأسفانه چکهای عادی از امتیازات اخیر الذکر، برخوردار نیست.

در چه مواردی چک نقد نمیشود:

1-چکی که تاریخ آن در روز پنج شنبه یا روز قبل از تعطیلات قرار گرفته باشد.

2-چکی که در آن تاریخ، مبلغ یا امضای صادرکننده مخدوش باشد.

3-چکی که صادر کننده بصورت آماده از کشو میز یا از گاو صندوق خود خارج می‌کند و به شما تحویل می‌دهد نیز باید با دقت بیشتری بررسی شود. بهتر است صادر کننده چک را پیش روی شما تنظیم و امضاء کند.

4-چکی که طرف مقابل شما بعنوان چک همسر خود، تحویل شما می‌دهد.

5-چکی که مبلغ آن در بخش حروف و عدد با هم مغایرت داشته باشد.

6-چکی که نقد شدن آن از سوی صادر کننده مشروط شده باشد.

7-چکی که شرکت‌ها و سازمان‌ها و موسسات با یک امضاء به شما تحویل می‌شود.

8-چکهایی که شرکت‌ها و سازمان‌ها و موسسات که بدون مهر آن شرکت یا سازمان یا موسسه به شما تحویل می‌شود.

9-چکهایی که اشخاص  از بانک‌های فاقد نظام اعتبار سنجی و پایش اعتبار مشتری دسته چک می‌گیرند. 

10-چکهایی که اشخاصی که آگهی و اعلامیه حراج بر درب مغازه و محل کسب خود زده‌اند.

11-چکهایی که شرکت‌ها و موسسات و سازمان‌هایی که در حال اخراج کارمند و تعدیل نیرو هستند.

12-چکهای اشخاصی که دارای پرونده‌های کلان و مشهور در مراجع قضایی هستند.

13-چکهای  اشخاصی که می‌دانید بیکار هستند و احتمال می‌دهید درآمد مطمئنی ندارند.

14-چکهای اشخاصی که می‌دانید به نظام بانکی بدهی سنگین یا بدهی معوقه دارند.

15-چکهای اشخاصی که می‌دانید ممنوع الخروج هستند.

16-چکهای کسبه‌ای که فاقد پروانه کسب از اتحادیه صنفی مربوطه هستند.

17-چکی که برای تضمین معامله یا ضمانت افراد صادر می‌شود.

چک بلا محل چیست؟

چکی است که بانک وجه آن را پرداخت نمی‌کند و دارنده با عدم پرداخت مواجه می‌شود.

 چکهای بلامحل از 3 طریق پیگیری میشوند که عبارت است از:

  1. دعوای حقوقی
  2. دعوی کیفری
  3. اجرای ثبت

مجازات صدور چکهای بلامحل:

1-مبلغ آن کمتر از 10 میلیون ریال: تا 6 ماه حبس

2-مبلغ آن از 10 میلیون ریال تا 50 میلیون ریال: 6 ماه تا 1 سال حبس

3-مبلغ آن بیشتر از 50 میلیون ریال: 1 تا 2 سال حبس و 2 سال ممنوعیت از دادن دستهچک

در صورتیکه چکهای بلامحل در تعداد باشد براساس مجموع مبالغ چکهای برگشتی محکومیت صورت می گیرد.

تبصره: این مجازات شامل مواردی است که ثابت شود چکهای بلامحل بابت معاملات نامشروع و یا بهره و ربوبی صادر شده نمی‌شود. در غیر این صورت بر میزان مجازات افزوده خواهد شد.

در ادامه بخوانید:چک ضمانت چیست ؟انواع چک ضمانت و شرایط آن -نحوه وصول چک ضمانت

وظیفه بانک در صورت برگشت چک:

هرگاه وجه چکی به علتی پرداخت نشود بانک مکلف است در برگ مخصوصی که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادر کننده در آن ذکر باشد علت یا علل عدم پرداخت را صریحاً قید و آن را امضا و مهر کرده و به دارنده چک تسلیم کند. دربرگ مذکور باید مطابقت امضا صادرکننده چک با نمونه امضا موجود در بانک و یا عدم مطابقت آن از طرف بانک تصدیق شود.همچنین بانک مکلف است به منظور اطلاع صادرکننده چک فوراً نسخه دوم این برگ را به آخرین نشانی صاحب حساب که در بانک موجود است، ارسال کند.

یک سوال جزئی درباره چک چیست دارید ؟ در بخش دیدگاه ها بپرسید

One thought on “چک چیست

  1. مهدیس میگوید:

    با سلام
    در صورت مفقودی چک تضمینی و تقاضای مستری از بانک مبنی بر صدور چک جایگزین چه می بایست کرد؟
    آیا می بایست حکم دادگاه مبنی بر بطلان چک را به بانک ارائه دهد و یا به صرف اخذ تهدنامه بانک می تواند چک جایگزین را صادر نماید؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره حقوقی تلفنی 09123439500

توجه !

اگر در خصوص چک چیست نیاز به وکیل یا مشاوره حقوقی دارید

وکلا و مشاورین حقوقی گروه وکلای حکمت در زمینه میتوانند به شما کمک کنند.کافیست تماس بگیرید.

اگر با موبایل این صفحه را میبینید برای تماس مستقیم کافیست روی دکمه های بالا کلیک کنید.